Twee niveaus

Wie les wil gaan geven in het voortgezet onderwijs (vwo, havo en vmbo) moet over een eerste- of tweedegraadsbevoegdheid beschikken.

Met een tweedegraadsbevoegdheid kun je lesgeven in:
• de eerste drie jaar vwo en havo,
• het vmbo,
• het beroepsonderwijs,
• de volwasseneneducatie.

Met een eerstegraadsbevoegdheid mag je lesgeven in:
• de bovenbouw vwo en havo.

Opleiding voor tweedegraadsbevoegdheid

Voor het behalen van een tweedegraadsbevoegdheid moet je een opleiding volgen aan een hogeschool. De voltijdse opleiding duurt vier jaar. Kies je voor de deeltijdse opleiding, dan wordt in een intakegesprek vastgesteld waaruit je opleidingstraject moet bestaan om de startkwalificatie te behalen. In alle jaren loop je een leerwerktraject (stage). In het laatste jaar van je opleiding geef je zelfstandig les met begeleiding op afstand. Je bent dan ‘leraar-in-opleiding’ (LIO-er). Tijdens je stages voer je naast het lesgeven een aantal leerwerktaken uit.

Toelatingseisen
Je kunt worden toegelaten tot de tweedegraadsopleiding als je beschikt over een havo-, vwo- of mbo-diploma (niveau 4). Ben je niet in het bezit van een van deze diploma’s en ouder dan 21 jaar, dan is toelating soms toch mogelijk. Er vindt dan een toelatingsonderzoek plaats.

Kopopleiding  
 Voor hbo-bachelors en wo-bachelors is er tevens de mogelijkheid om via een aanvullend Voor hbo-bachelors en wo-bachelors is er tevens de mogelijkheid om via een aanvullende kopopleiding in één jaar je tweedegraads bevoegdheid te behalen. Je bacheloropleiding moet wel direct aansluiten bij het schoolvak waarvoor je een bevoegdheid wil behalen. Klik hier voor de studiefolder. 

Hogeschool van Amsterdam
De Hogeschool van Amsterdam, domein Onderwijs en Opvoeding  (HvA) is een onderdeel van de Hogeschool van Amsterdam. De HvA participeert als lerarenopleiding in de Regionale Opleidingsschool Westfriesland. 

• Uitgebreide informatie over de deeltijdopleiding tot docent VO aan de HvA vind je hier.

• Klik hier voor een schema met betrekking tot de instroom tweedegraads opleidingen van de HvA.

Opleiding voor eerstegraadsbevoegdheid

Er zijn in principe twee manieren om een eerstegraadsbevoegdheid te behalen. Dat kan op een hogeschool als vervolg op de tweedegraadsopleiding of aan een universiteit. De mogelijkheden verschillen per vak. Onderdeel van de opleiding is het uitvoeren van leerwerktaken op een school voor voortgezet onderwijs.

Toelatingseisen
Om een eerstegraadsopleiding te kunnen volgen aan een hogeschool (zie www.doo.hva.nl), moet je een tweedegraadsbevoegdheid hebben. Voor een eerstegraadsopleiding aan een universiteit moet je in het bezit zijn van een wo-bachelor diploma of een applicatiecursus hebben afgerond. Aanvullende eisen zijn dat je een oriëntatie op het leraarschap hebt gevolgd of al ervaring hebt met lesgeven in het voortgezet onderwijs.

Post-Master Lerarenopleiding
Lerarenopleiding Voorbereidend Hoger Onderwijs (eerstegraads bevoegdheid) 
Je volgt de opleiding na het behalen van een WO master die aansluit bij het schoolvak en behaalt op die wijze je eerstegraads bevoegdheid. 

Educatieve minor 
 Daarnaast bieden de universitaire lerarenopleidingen de minor Educatie aan. Deze minor volg je tijdens het derde jaar van je bacheloropleiding. Je kunt de minor Educatie volgen wanneer je een propedeuse hebt behaald in het vak waarin je les wilt geven. Door de Minor Educatie te volgen, doe je in feite een stukje van de master Lerarenopleiding. Je brengt de studielast van de master Lerarenopleiding terug van 60 studiepunten naar maximaal 40 studiepunten. Het doel van de educatieve minor is studenten, na een oriëntatie op het beroep van leraar en een opleiding gericht op het lesgeven in de onderbouw van het voortgezet onderwijs in het betreffende schoolvak, een certificaat krijgen dat – in combinatie met het Bachelordiploma – aantoont dat ze gekwalificeerd zijn om les te geven in de onderbouw van havo, vwo en VMBO-t, geen eerstegraads bevoegdheid dus.

VU en UvA 
Zowel de lerarenopleiding van de Vrije Universiteit (Onderwijscentrum VU) als die van de Universiteit van Amsterdam (Interfacultaire Lerarenopleidingen) participeren in de Regionale Opleidingsschool Westfriesland.

Klik hier voor uitgebreide informatie over de eerstegraads opleiding aan de ILO

Meer informatie

Uitgebreide informatie over het vak van leraar en de opleidingsmogelijkheden vind je op de websites van de HvA en beide universiteiten, op de website van het ministerie van ICW: www.leraar.nl.

Of bezoek de jaarlijkse informatieavond van de ROWF over werken in het voortgezet onderwijs.